Whisky Termen

De whisky wereld en zijn jargon

De wereld van de whisky heeft zo zijn eigen jargon. Om een beetje mee te kunnen praten over whisky moet je de belangrijkste woorden

kennen. Hier is een opsomming van termen die je vaak tegen zult komen in de wereld van de whisky.

De whisky termen

American barrel Amerikaanse inhoudsmaat van een type vat; 173-191 liter

Angel’s share De hoeveelheid vloeistof (voornamelijk alcohol) die tijdens het rijpen door de wand van het vat verdampt. Gemiddeld bedraagt dit tussen de 1 en 2% per jaar

Beslag Mout vermengd met heet water in de mash tun (moutkuip)

Blended whisky Mengsel van malt- en grain whisky’s, afkomstig uit verschillende distilleerderijen

Bonded warehouse Warehouse waar de whisky ligt te rijpen waarover nog geen belasting is betaald

Bottelen Het overbrengen van drank uit het vat in de fles. Hierbij wordt meestal het alcoholpercentage teruggebracht naar 40, 43 of 46%

Bourbon Amerikaanse whiskey uit Kentucky.  Moet minimaal 50% maisgestookte whisky bevatten

Butt Inhoudsmaat van het grootst gebruikte vat; 500 liter

Cask strength Whisky die is gebotteld op de oorspronkelijke sterkte (dus niet verdund)

Chill-filtering Het vlak voor het bottelen, afkoelen van de whisky tot nèt onder nul graden. Er ontstaat dan een troebeling die kan wordt weggefilterd. Dit voorkomt vertroebeling in het glas als ijs zou worden toegevoegd

Coffey Still Distilleerproces voor grain whisky volgens een volcontinu proces. Uitgevonden in 1831 door mr. Coffey

Corn Amerikaanse whiskey, voornamelijk gestookt van maïs

Draff Restant dat overblijft na het overzetten van de wort naar de eerste distilleerketel. Dit is ongeveer 25% van de oorspronkelijke massa en wordt geperst tot veevoeder

Dram Flinke Schotse borrel (whisky natuurlijk)

Excise Duty Britse belasting op alcohol

Feints Het laatste deel van het destillaat uit de destilleerketel dat veel water bevat. Dit deel wordt niet verder bewerkt maar teruggevoerd en opnieuw gedestilleerd. Ook wel naloop genoemd

Fermentatie Gistingsproces

Finishen Het, na het rijpingsproces, opnieuw laten rijpen in een ander type vat

Foreshot Het eerste deel van het distillaat uit de distilleerketel dat tè veel vluchtige stoffen bevat. Dit deel wordt niet verder bewerkt maar teruggevoerd en opnieuw gedistilleerd

Fresh spirit Eindproduct van de laatste distillatieketel, gereed om op vat te rijpen

Grain whisky Whisky die is gestookt van andere granen dan gerst (veelal maïs) in een volcontinu proces

Green malt Gerst wat wel is gekiemd, maar nog niet gedroogd

Grist Gemalen mout

Hogshead Inhoudsmaat van een type vat; ca. 275 liter, maar altijd tussen de 250 en 305 liter

Independent bottler Bedrijf dat vaten whisky opkoopt en onder eigen label (al dan niet voorzien van de naam van de distilleerder) op de markt brengt

Kiln Gebouw waarin zich de moutvloer bevindt, vaak herkenbaar aan één of meer schoorstenen met pagodevormig (koperen) afdakje

Lade Verbinding tussen een nabij gelegen rivier of meer die water naar de distilleerderij voert

Low wine Het gedestilleerde eindproduct na de eerste destillatie

Mash tun Mengkuip waarin gemalen mout met warm water wordt gemengd om wort te vormen

Malt (nl: mout) gerst dat enigszins is gekiemd

Malt whisky Mengsel van whisky’s die allen uitsluitend gerst als basisproduct hebben

Manager’s dram Managers van distilleerderijen produceren deze whisky als exclusief bewijs van hun kunnen

Marriage Rijpen van twee of meer verschillende whisky’s in één vat.  Een fase tijdens het blenden

Mash tun Mengkuip

Middle cut Het middelste deel van het destillaat uit een destilleerketel.  Alleen dit deel is geschikt voor verdere bewerking

Moonshining Het illegaal stoken van whisky. Dat werd vooral ‘snachts gedaan, vandaar de naam

Mout Zie: malt

Moutvloer Hier wordt de mout uitgespreid op de vloer waaronder (turf)vuur wordt gestookt. Door de warmte hiervan stopt het kiemproces en de rook trekt in de gemoute gerstekorrels

Naloop Zie: feints

New spirit Zie: fresh spirit

Nosing & Tasting (N&T) Whiskyproeverij

Octave Inhoudsmaat van een type vat; 45-68 liter

Patent still Zie: coffey still

Pipe Vat waarin eerder port heeft gerijpt. Inhoud 500 liter

Pot ale Residu wat overblijft in de ketel na de eerste distillatie. Dit bevat geen alcohol meer en wordt in geperste vorm gebruikt als veevoeder

Poteen Whiskey die vroeger in Ierland illegaal werd gestookt

Pot still Eerste destilleerketel

Proof Amerikaanse schaal waarop alcoholpercentage wordt weergegeven (100 Proof is 50%)

Pure malt Mengsel van uitsluitend malt whisky’s

Quarter Inhoudsmaat van een type vat; 127-159 liter

Refill cask Een whiskyvat dat al eerder is gebruikt voor het rijpen van whisky

Rye whiskey Amerikaanse whiskey die meer dan de helft uit gerst gestookte whiskey bevat

Single grain whisky Mengsel van grain whisky’s, gestookt van één graansoort, die afkomstig zijn van één distilleerderij en van één jaargang

Single malt whisky Mengsel van whisky’s die uitsluitend zijn gestookt van gemoute gerst, afkomstig uit één distilleerderij en van één jaargang

Single barrel Single malt whisky die uitsluitend uit één vat afkomstig is

Sour mash Fase in het distilleerproces, waarbij een deel van het vorige distilllaat wordt toegevoegd

Spent lees Afval van het distillaat

Spirit safe Door de belastingdienst verzegelde glazen kast waardoor de fresh spirit loopt. In deze kast wordt o.a. de productie gemeten

Spirit still Tweede (en evt. derde) distillatieketel

Tumbler Amerikaans type whiskyglas met een vlakke, dikke bodem, rechte wanden en een grote opening

Vatted malt Mengsel van malt whisky’s die samen opnieuw op vat zijn gebracht om na te rijpen

Vintage Jaargang van een destillatie

Warehouse Ruimte waar de vaten met de rijpende whisky liggen

Wash back Groot vat waarin het gemalen mout wordt vermengd met warm water en gist. Hierin vind het gisten plaats en wordt een soort bier (wash) gevormd

Whiskey Schrijfwijze voor whisky die niet uit Schotland afkomstig is

Worm Ronde, gedraaide koperen condensor die meestal is aangebracht aan de buitenzijde van het ketelhuis. Vaak bevind deze zich in een vat met koud (stromend) water

Wort Mengsel van gemalen gerst en warm water. Hier worden o.a. de suikers uit de gerst in het water opgelost alvorens te worden overgepompt in de wash back

Reacties zijn gesloten.